Een stedentrip Dokkum met fietstocht door Nationaal Park Lauwersmeer

Houd je ook zo van reisbestemmingen waar je stad en natuur kan combineren? Eerst slenteren door de stad, mooie dingen zien, jezelf verwennen met goed eten en daarna lekker actief bezig zijn in de natuur. Gelukkig heb je in Nederland genoeg opties voor zo’n reisje! Ga je bijvoorbeeld een weekendje naar Dokkum in Friesland, kun je eerst de mooie historische binnenstad bewonderen en daarna een fietstocht door Nationaal Park Lauwersmeer maken.

Bewonder de historische stad Dokkum

Dokkum ken je misschien van de Elfstedentocht, van Bonifatius of van de Dokkumer koffie met een scheut Beerenburg. Deze stad in het noordoostelijke deel van Friesland ligt op een ruim halfuur met de bus van Leeuwarden en kan je dus ook prima combineren met een citytrip naar de Friese hoofdstad. Maar er is ook genoeg te zien en te doen in Dokkum om een heel weekend in de stad zelf te blijven.

Wat te zien en doen in Dokkum

Dokkum is een stad waar je prima een ochtend of middag zonder plan kan rondlopen. Het is een prachtige stad met grachten en veel historische panden. Zoek tijdens je rondje Dokkum in ieder geval deze higlights op:

  • Op de bolwerken, die ooit ter verdediging van de stad werden aangelegd, staan twee achttiende-eeuwse molens. Een rondje over de bolwerken rondom Dokkum loop je in klein halfuur.
  • De Waag in Dokkum werd in de 18e eeuw gebouwd om boter te wegen. Hier was ook de militaire wacht gevestigd. Deze dubbele functie is nog terug te zien aan de tekst ‘Weegt en Waakt’ op de gevel. Nu is er een restaurant in het historische pand gevestigd.
  • Dit is er een voor de schaatsfans: het keerpunt van de Elfstedentocht. Dokkum is tijdens de Elfstedentocht de laatste plaats voor de finish in Leeuwarden en schaatsers moeten onder de brug over Het Kleindiep door om een stempel te halen. De bankjes in de vorm van een Friese doorloper (schaats) geven de schaatsrichting aan.
  • Op de markt van Dokkum staat een bijzondere fontein: de IJsfontein. Dit is een van de 11fountains die in de elf Friese steden zijn neergezet toen Leeuwarden in 2018 Europese cultuurhoofdstad was. De fontein is ontworpen door Birthe Leemeijer, die een foto uit de strenge winter van ’63 als inspiratie had. De mate waarin de fontein ijslagen vormt, is afhankelijk van de zon, neerslag, luchtvochtigheid, wind en temperatuur. Erg indrukwekkend!
  • Geen Dokkum zonder Bonifatius. Al in 716 kwam hij voor de eerste keer naar Friesland om de mensen te bekeren, maar hij merkte al snel dat de tijd er niet rijp voor was. In het jaar 754 was hij succesvoller, maar nog steeds was niet iedereen blij met hem en hij werd in Dokkum vermoord. De Bonifatiuskapel die half als openluchtkapel werd gebouwd, herinnert aan de man die na zijn dood meteen heilig werd verklaard. In de kapel vinden in de warme maanden verschillende culturele activiteiten plaats. Met het water uit de nabijgelegen Bonifatiusbron werd vroeger al bier gebrouwen door 19 (!) Dokkumer brouwerijen en wordt vandaag de dag nog altijd bier gemaakt door de Bonifatiusbrouwerij.

Leer Dokkum met een stadswandeling kennen

Alle spannende verhalen van de stad leer je tijdens een stadswandeling in Dokkum kennen.

Stadswandeling Dokkum

Zo vroeg onze stadsgids Peter Sauermann ons bij het stenen beeld van een tol naast de Waag of we konden bedenken waarom hier een tol ligt. Hij vertelde vervolgens dat dit een verwijzing is naar de tol die handelaren moesten betalen voor de goederen die in de Waag gewogen werden.

Tijdens een stadwandeling kom je zoveel interessante details over Dokkum te weten. Veel meer dan wanneer je alleen zelf door de stad zou lopen. Een stadswandeling stadswandeling begint bij Museum Dokkum en kost €3,50.

Tips voor restaurants en cafés in Dokkum

Dokkum barst van de gezellige restaurants en cafés. Veel ervan zitten in eeuwenoude panden, sommige daarvan zelfs aan het water. Het is dus niet lang zoeken naar een leuk plekje voor een pauze. Ook in de tijd waarin de horeca alleen open voor takeaway en bezorging is, bieden de restaurants en cafés in Dokkum goede opties. Neem het mee naar je accommodatie of zoek een bankje met een leuk uitzicht en smullen maar!

  • Echt altijd een goed idee als in Friesland bent: een bakkerij binnenlopen. Oranjekoek, dúmkes, kruidkoek… Er is zoveel lekkers! In Dokkum probeerden we twee bakkerijen uit: Bakkerij van der Bijl en Echte Bakker Eddy de Jong. Bij beide hebben we heerlijke broodjes en Friese specialiteiten gegeten. Aanrader: de Dokkumer lokaaltjes, een halfzachte koek met amandelen, specerijen en suikerkorrels.
  • Bij KB Foods & Drinks werken ze graag met lokale producten. De melk komt bijvoorbeeld van Zuco, een lokale boerderij en tevens de kleinste zuivelcoöperatie van Nederland. Bij de hoofdgerechten kan je zelf twee sides kiezen, zodat je altijd eet waar je zin in hebt of lekker kan delen.
  • Bij Stadscafe Artisante serveren ze simpele, goede gerechten voor een redelijke prijs. Er wordt gekookt met verse producten die zoveel mogelijk lokaal worden ingekocht, zoals brood uit Damwoude en ijs van W’iis in Dokkum. Extra leuk dat we een klein zakje met dúmkes voor bij de koffie kregen!

B&B Booking Dokkum: een fijne uitvalsbasis voor je Frieslandavonturen

Of je nu een weekendje in Dokkum wil blijven, of de stad wil combineren met natuur (zie hieronder een fietsroute-tip!), de bed & breakfast Booking Dokkum is een goede uitvalsbasis. In 2014 begon Jojanneke met een bed & breakfast locatie in Dokkum, inmiddels bestaat Booking uit acht mooie overnachtingsplekken. Elke locatie heeft z’n eigen sfeer. Wij sliepen in ‘B&B Bij de Waegh’. De B&B hier bestaat uit drie verdieping en heeft ruimte voor vier personen. Het appartement is onwijs stijlvol ingericht, maar gelukkig wel op een praktische manier. Er is een keukentje, een tafel, een zithoek en de ramen zorgen voor lekker veel licht. Als kers op de taart wordt het ontbijt op de gewenste tijd in een picknickmand geserveerd. Als je hier geen vakantiegevoel van krijgt!

Fietstocht door Dokkum en Nationaal Park Lauwersmeer

De omgeving van Dokkum kan je perfect met de fiets ontdekken. Voor je het weet, fiets je door het platteland en langs historische dorpjes.

De fietsroute door Dokkum en Lauwersmeer in het kort

  • Lengte: 65 kilometer
  • Tijd: ongeveer 4 uur
  • Moeilijkheidsgraad: makkelijk
  • Knooppunten: 1 – 73 – 11 – 82 – 83 – 85 – 84 – 88 – 90 – 89 – 6 -5 – 73 – 4 – 45 – 46 – 15 – 42 – 38 – 39 – 40 – 41 – 30 – 1
  • Bekijk de fietsroute hier op een kaart met knooppunten

Langs historische, Friese dorpjes

We beginnen de fietstocht in het centrum van Dokkum en rijden over de Harddraversdijk de stad uit. Je komt al gauw langs sluizen. Tot hier reikte vroeger de zee, tot die verzandde en de haven onbruikbaar raakte. Daarna ga je over kronkelende fietspaadjes richting Ee (even van de route af om door het dorpje te fietsen!) en Dokkumer Nieuwe Zijlen. Hier begin je al het stedelijke gebied achter je te laten en steeds meer natuur te zien. Het is ook niet ver meer fietsen naar Nationaal Park Lauwersmeer.

Vlak voor Zoutkamp fiets je dan echt het beschermde natuurgebied in. Let op: aan je linkerhand bevinden zich in het uitgestrekte weiland Schotse Hooglanders en Konikpaarden. Ook op andere plekken in Lauwersmeer kun je die tegenkomen. In de jaren 90 werden hier voor het eerst 25 zwartbonte koeien uitgezet om te voorkomen dat het park vol bos zou komen te staan. Inmiddels grazen er 500 runderen en 250 paarden in NP Lauwersmeer.

Nationaal Park Lauwersmeer: een vogelparadijs

Dat en nog veel meer vertelde boswachter Jaap Kloosterhuis, die we troffen bij het activiteitencentrum Lauwersnest. Maar voor je daar aankomt, fiets je nog langs de vogelkijkhut Jaap Deensgat en het Landmark Zeearend. Beide geven wel aan hoe belangrijk de vogels in Nationaal Park Lauwersmeer zijn.

Boswachter Jaap Kloosterhuis Lauwersmeer

Dat bevestigde ook boswachter Jaap ons. ‘Toen in 1969 het laatste stukje van de dijk werd dichtgemaakt, werd het water steeds minder zout. Daardoor ging eerst alle oorspronkelijke flora en fauna dood,’ vertelde de boswachter.

‘Maar op de bodem van zee kwam plaats voor een nieuw landschap. Eerst kwamen er zoutminnende pioniersoorten zoals zeekraal en lamsoor. Door regenwater werd het water nog minder zout. Daardoor werd de vegetatie algemener. En zo is een landschap ontstaan dat de perfecte plek is voor vele verschillende vogelsoorten.’ Jaap legde uit dat elk van de vijf soorten landschappen (diep water, ondiep water, ruigten, rietvelden en bossen) een aantrekkingskracht op andere vogels heeft. Overal in Lauwersmeer is dus iets anders te zien!

Spot jij de zeearend? Of de scholekster?

In Nationaal Park Lauwersmeer is zeker ook ruimte voor recreatie. Zo kan je bijvoorbeeld windsurfen op het open water of wandelen in de bosgebieden aan de rand van het Lauwersmeer. De ondiepe wateren zijn afgesloten voor bezoekers zodat deze grote aaneengesloten natuurgebieden helemaal voor de vogels beschikbaar zijn. Sinds een paar jaar heeft zelfs een zeearend-paar Lauwersmeer als nieuw thuis gekozen. Jaap vertelde hierover: ‘Natuurlijk snap ik dat mensen die willen zien als ze hier zijn. Maar er zijn nog veel meet bijzondere vogels hier, die volgens mij ondergewaardeerd worden.’ Op de vraag wat volgens hem de meest onderschatte vogelsoort hier is, moest hij lachen en even nadenken.’ Ik vind de scholekster bijzonder. Als ik ‘m hoor…’ Hij onderbrak zijn verhaal om het geluid van een scholekster na te doen, ‘Dan heb ik het gevoel aan de waddenkust te zijn, een heerlijk gevoel.’

De scholekster zagen wij onderweg niet meer. Wel een heleboel valken, ganzen en aalscholvers. Vooral toen we over de dijk tussen Lauwersoog en het vasteland van Friesland fietsten, zagen we overal vogels. In de weilanden, maar ook in de lucht. Langzaam begon de zon onder te gaan en de overvliegende ganzen maakten het een idyllisch plaatje.

Psst… Wist je trouwens dat 2021 het jaar is waarin het Nederlandse landschap centraal staat? Ook Friesland brengt een ode aan het landschap. Waterlandschappen, cultuurlandschappen, de Wadden en nog veel meer: als je ergens veelzijdige natuur hebt, dan is het wel in Friesland. Er is dus nog genoeg te beleven!

De laatste kilometers fietsen naar Dokkum

Vanaf het einde van de dijk is het nog ongeveer 17 kilometer naar Dokkum fietsen. Onderweg kom je door het dorp Anjum. Ook weer zo’n leuk dorpje! De terp waarop uiteindelijk een dorp is ontstaan, is al voor de christelijke jaartelling opgeworpen. Bezienswaardig zijn onder molen De Eendracht en de Michaëlkerk. Vanaf Anjum fiets je door de weilanden in ongeveer 7 kilometer terug naar het centrum van Dokkum.

Fietsen huren in Dokkum

Geen fiets bij je tijdens je weekendje weg in Dokkum? Geen probleem! Je kan op verschillende plekken in Dokkum fietsen huren. Wij huurden twee stevige e-bikes bij Hotel de Abdij. Het beste is om van te voren per telefoon of e-mail contact op te nemen, maar ook over spontane verzoeken doen ze bij De Abdij niet moeilijk. Zoek ter plekke een fiets uit en fietsen maar!

Nog meer tips voor Friesland

Ten zuiden van Dokkum ligt Nationaal Park De Alde Faenen. Hier en in de rest van Zuid-Oost Friesland kan je heel veel toffe buiten-activiteiten doen, zoals wandelen, fietsen en kanoën. Dit is echt een bestemming voor mensen die van buitenzijn houden! Ontdek hier al mijn tips voor een actieve vakantie in Zuidoost-Friesland.

-Disclaimer: Voor ons bezoek aan Dokkum en omgeving waren we uitgenodigd door Visit Friesland. Het enthousiasme dat je leest, is 100% dat van mij.-

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.